• LV Acous

Chọn Guitar thế nào cho người mới bắt đầu

Đầu tiên là cách chọn phần âm thanh của đàn.

Người chưa biết gì về đàn, thường sẽ không thể phân biệt được rõ ràng âm thanh giữa một cây đàn TỐT và một cây đàn RẤT RẤT TỐT, nghĩa là âm thanh không quá tệ, không bị lỗi, đạt chuẩn nhất định thì đối với tai của người mới, cây đàn "vừa đủ" này cũng như cây đàn 1000 đô, tất nhiên chất liệu gỗ, cấu tạo của những cây đàn mắc tiền là có lý do của nó, và hẳn là nó nhìn lúc nào cũng được mắt hơn. Tôi đã chơi từ cây đàn 100 ngàn (từ những năm 90) cho đến cây đàn 5 triệu, 7 triệu và 1000 đô, và thú thật với các bạn, là tôi có lựa cho học trò cây đàn chỉ 3tr, nhưng tôi thích cây này cũng giống như cây 1000 đô vậy, âm thanh 2 cây có điểm mạnh rất riêng, và cần đàn của cây 3tr cũng khá tốt, đôi khi nếu không nói ra giá tiền, đưa đàn cho một người chơi có kinh nghiệm nhất định, họ cũng sẽ chọn cây đàn có âm thanh mà mình thích, mà cái này phần nhiều là cảm tính. Ví dụ có lần một người bạn gửi tôi cây đàn Morris của Nhật, giá mua cũ là 3tr5, khá tốt, nhưng vì tôi không thích dòng đàn này, hơn nữa cần lại nhỏ hơn bình thường, nên tôi thấy giá trị của cây này không bằng 1 cây 2tr tôi lựa cho học trò, và người bạn này thì lại thấy cây này quá tốt, tốt hơn một cây khác chừng 5tr, và bạn cho cây 5tr kia là không đẹp, âm thanh không hay. Việc chọn đàn đầu tiên là phải chọn âm thanh, bạn đừng sợ, hãy tin tưởng vào đôi tai của mình, miễn là bạn thấy thích âm thanh của cây đàn là được.

Tiếp đến là phần giá cả. Giá cả không phải lúc nào cũng bằng giá trị (đồ rẻ có khi là đồ ôi nhưng đôi khi lại vớ được của hời là vậy!), phần trên tôi đã chia sẻ rằng giá trị của cây đàn đôi khi rất cảm tính và phụ thuộc rất nhiều vào sở thích của bạn (miễn là nó không quá tệ), cho nên nếu bạn có một ngân sách eo hẹp nhưng lại muốn chọn một cây đàn chơi lâu dài, thì cũng đừng quá lo lắng, bạn cứ thử hết các cây đàn từ giá thấp đến giá cao, nếu bạn chưa biết chơi nhạc để thử, thì cứ rủ một người bạn biết chơi nhạc đi cùng, và nhờ anh ta chơi các bài nhạc trên các cây đàn, bạn thấy thích âm thanh cây nào thì chuẩn bị ngân sách cho cây đó cho phù hợp (nghĩa là bạn cũng cần điều chỉnh ngân sách theo sở thích của mình chứ không chỉ điều chỉnh sao cho mua được món hàng phù hợp với túi tiền của mình, bởi vì phù hợp với túi tiền để làm gì nếu cây đàn này không tạo cho bạn cảm hứng để "ôm ấp" nó trong suốt những tháng năm tới?) Về phần sở thích âm nhạc, nó ảnh hưởng lớn đến chủng loại cây đàn mà bạn mua. Nếu bạn thích chơi nhạc cho một mình mình nghe, thích những bài nhạc có nốt du dương, nhẹ nhàng, và chỉ chơi nhạc thôi chứ không hát, bạn có thể chọn một cây đàn Classic (Dây Nylon, bản đàn to hơn, âm thanh nhẹ hơn, ấm hơn...). Cách đây hơn 1 thập niên, người ta dùng Acoustic Guitar để ám chỉ các cây đàn "không phải điện tử" để phân biệt với các cây đàn cần phải có dụng cụ điện tử mới có thể phát ra âm thanh được, thì Acoustic Guitar lúc đó bao gồm Classic Guitar và Modern Guitar (dùng để chơi các bài nhạc cách tân, phóng khoáng hơn chứ không chỉ là chơi các bài nhạc được soạn theo lối cổ điển), nhưng ngày nay, chúng ta gọi Classic Guitar dùng để chỉ những cây chuyên cho dòng nhạc này, và Acoustic Guitar là dùng để ám chỉ những cây đàn dây sắt (steel), cần đàn nhỏ hơn classic, âm thanh vang, rổn rảng, dùng cho đệm hát (giữ accord), và Fingerstyle. Tôi không bàn đến Đàn guitar điện (E-Guitar) ở đây mà chỉ bàn đến các loại Acoustic. Nếu bạn thích hòa vào đám đông, chơi một số bài nhạc sôi động, đệm hát, hoặc chơi fingerstyle hoặc muốn chơi nhạc phóng khoáng, không bó buộc miễn là vui, là hòa mình, thì bạn có thể chọn Acoustic Guitar (dây Sắt hoặc Inox). Nhưng việc phân chia như thế không hẳn là bạn chọn cái nào thì sẽ không chơi được cái khác nữa, Classic vẫn đệm hát được, vẫn chơi fingerstyle được và ngược lại, Acoustic cũng có thể chơi bài nhạc classic được, sau một thời gian chơi có kinh nghiệm, bạn chọn cho mình một phong cách và đi kèm theo loại nhạc cụ phù hợp thì cũng không muộn, đường nào cũng đến Rome, bạn không phải chơi đàn để "kiếm cơm" chuyên nghiệp, nên đừng nên nghe quá nhiều quy tắc cũ. Chọn đàn sao cho vừa tay? Đàn classic đã được chuẩn hóa hàng trăm năm nay theo đúng một kích cỡ nhất định, không sai lệch là bao, nhưng rất tiếc nó lại phù hợp với hình thể của người phương Tây hơn, một số người có tài năng, nhưng đôi tay không phù hợp thường sẽ rất khó khăn đi theo con đường chuyên nghiệp, hoặc là bỏ giữa chừng vì các khóa học xưa cũ (cách đây hơn 20 năm) vẫn theo cái nền classic, điều này khiến cho nhiều tài năng âm nhạc bị thui chột (Đối tay là quan trọng nhưng không phải là cụt tay thì ta vẫn có cách học nhạc cụ phù hợp). Tôi hay bạn cũng đều không biết được bạn có tài năng hay không, bạn phải thử, và muốn thử cho tốt, thì chọn cây đàn sao cho vừa tay mới thực sự quan trọng. Cần đàn có thể quá to hoặc quá nhỏ so với bạn, có nghĩa là ngoài các yếu tố trên, bạn phải chọn đàn sao cho đôi tay của mình có cơ hội tập luyện suông sẻ nhất. Tay to dài thì có thể chọn đàn Classic hoặc Acoustic, tay trung bình cũng không vấn đề, nhưng tay quá nhỏ thì sao? Vẫn luôn có đàn cho bạn để tập luyện, trừ khi bị... cụt tay thì chắc là chịu rồi (Nhưng bạn cũng nên biết có một nghệ sĩ guitar huyền thoại bị cụt một ngón tay và ông này đã luyện tập để chơi được những hợp âm mà người bình thường cũng lắc đầu chịu). Đàn Việt Nam hay đàn Trung Quốc? Đàn TQ thì rất nhiều kiểu chứ không phải toàn hàng dỏm, tiếc là đa số những cây đàn nhập từ TQ về Việt Nam đều không tốt, vì tâm lý người mình ham rẻ, không chỉ trong chuyện đàn, mà còn chuyện thực phẩm, thích cà chua to, bự, bóng bẩy, nên người ta mới cho ngâm chất độc rồi bán cho, đàn cũng vậy, thích đàn phải đẹp, rẻ, nên lái buôn người Việt đem đàn về thỏa tiêu chí này, còn tiêu chí như âm thanh hay, chơi bền lâu, action thấp (khoảng cách mặt đàn đến dây đàn - rất quan trọng trong việc luyện tập)... thì lại không được quan tâm. Enstein có câu nói nổi tiếng,"Chỉ có 2 điều vô hạn: Vũ trụ và sự ngu dốt của con người, nhưng tôi không chắc lắm về điều đầu tiên", câu này nói thẳng ra, có thể áp dụng cho đa số người tiêu dùng Việt Nam. Đàn TQ cũng có loại tốt (nghĩa là tốt hơn đàn VN trong cùng một tầm giá về mọi mặt), nhưng lại khó kiếm, đa số hàng này họ bán sang các thị trường khó tính, còn dư vài chục cây thì lái thương Việt mới đem về bán giá cao, nhưng không có số lượng lớn, đa số toàn hàng rẻ tiền và kém chất lượng. Nên tôi vẫn ưu tiên mua hàng Việt Nam, có chút đáng tin hơn, nhưng với kiểu làm ăn chụp giật, nay giá này, mai giá khác, thậm chí còn dẫm đạp, cạnh tranh không mấy lành mạnh, bắt chẹt, lừa đảo khách hàng (gặp ai lơ ngơ là bán giá mắc ngay, bán theo kiểu khách không còn quay lại nữa nên càng moi tiền nhiều càng tốt...), thì nếu tôi tìm được nguồn hàng tốt hơn, tôi sẽ bai bai mấy cái cửa hiệu đàn ở "con đường đàn" càng sớm càng tốt. Có bạn hỏi, còn hệ thống bán đàn của VT thì sao? Tôi nghĩ đây là chỗ dành cho người có tiền. Chất liệu gỗ và nguyên vật liệu cấu thành? Nhiều "chuyên gia" chọn đàn dựa trên chất liệu gỗ, những bộ phận cấu tạo cây đàn, điều này đương nhiên là đúng, vì thường đàn tốt thì hẳn nhiên phải cấu thành từ những loại nguyên liệu tốt, nhưng nguyên liệu tốt cũng chưa chắc sẽ tạo ra được cây đàn tốt. Ngoài 2 yêu tố quan trọng mà tôi nhắc đi nhắc lại, là "âm thanh và cần đàn", thì kỹ thuật của người làm đàn rất quan trọng. Cùng một chất liệu, thậm chí trong cùng một xưởng, thì 2 người thợ dùng chung công nghệ, quy trình, chất liệu, nhưng lại tạo ra 2 sản phẩm có khi hoàn toàn khác nhau, chênh lệch 30-50% giá trị, mặc dù cùng giá cả. Cho nên, miễn là bạn quan sát kỹ cây đàn, nó không quá tệ (không cẩu thả trong sơn phết, không bị xướt, nứt, những lỗi nhỏ do người thợ không khéo tay), thì cũng không nhất thiết phải am hiểu về chất liệu mới lựa được cây đàn tốt. Trong trường hợp này, tôi tin vào đôi mắt của mình hơn là cái đầu với mớ kiến thức về gỗ.

Dây đàn? Nếu đàn có một mức chuẩn nhất định trở lên và đôi khi cũng phải bỏ ra nhiều tiền để sắm sửa, thì có thể phải chú ý kỹ hơn về bộ dây đàn, đặc biệt như có người mua đàn chuyên đi biểu diễn thì gần như trước mỗi buổi biểu diễn người ta thường thay một bộ dây mới hoàn toàn có giá từ 200 đến 500k VND là chuyện bình thường, còn nếu bạn chưa có cảm nhận được nhiều về cây đàn, thì không nên tốn thời gian trăn trở nhiều về việc chọn dây đàn, xài dây mặc định và loại vừa túi tiền là được rồi (ví dụ đàn dưới 3tr đôi khi chỉ cần xài dây phổ thông ai xài gì mình xài đó là được). Có đôi khi cũng đáng để thử một bộ dây Ddario hay thậm chí là Elixir, nhưng không phải đàn nào thay dây xịn, dây tốt vào cũng bền, cũng hay hơn. Bộ dây có tính chất quyết định khi cây đàn đã được xử lý tốt, lúc này dây sẽ làm tròn nhiệm vụ của mình là "nâng cấp" âm thanh lên một mức độ nhất định. Tóm lại, hãy dựa vào đôi tai, trực giác, đôi tay (dành cho người có chút kinh nghiệm) của bạn, cuối cùng mới đến ngân sách (chất liệu...). Sau này muốn nâng cấp đàn cũng không muộn, bạn cứ học để nâng cấp bản thân trước đã. Lưu ý cho các bạn là có thể chọn dây mỏng hơn (các bạn có thể hỏi dây mỏng nhất ở chỗ bạn mua đàn và nhờ chủ shop thay giúp) để tập lúc ban đầu cho nhẹ, bạn cũng có thể yêu cầu chủ tiệm đàn chỉnh cho action (khoảng cách từ dây đến mặt đàn) thấp nhất có thể (đừng thấp quá để bị rè dây) để tăng hiêu quả luyện tập lúc đầu, nhiều khi dây cứng quá hoặc action cao quá sẽ làm các bạn bỏ cuộc từ những bài tập cơ bản đầu tiên (dù là rất dễ).

19 views

128 Hong Ha, P9, Phu Nhuan

  • Facebook
  • YouTube
This site was designed with the
.com
website builder. Create your website today.
Start Now