Tôi đã học Guitar như thế nào?

July 6, 2018

Với 6 năm mở lớp dạy, tôi quan sát thấy có rất nhiều lầm tưởng của người học Guitar nói riêng và kỹ năng nghệ thuật nói chung khiến cho việc học của họ không được thuận lợi, tốn nhiều thời gian công sức. Chính vì thế tôi nghĩ là mình cần chia sẻ về quá trình tiếp cận với môn nghệ thuật/kỹ năng này cho các bạn chuẩn bị, đã và đang học các bộ môn liên quan có cách tháo bỏ những rào cản tâm lý và những định kiến nói chung để việc học được tốt hơn, vui hơn.

 

Thời cấp 1, bố tôi vốn là cựu binh chiến trường Tây Nam (Campuchia) 79, bố mẹ tôi đều học tập dưới mái trường đầy tính nhân văn và giáo dục của Việt Nam Cộng Hoà, cái thời mà lớp 6 nữ sinh đã mặc áo dài và họ còn biên lại những bản nhạc được xuất bản thủ công (như hình dưới) bằng bút mực và giấy tập học trò thời xưa, khi có gia đình, nhiều buổi tối bố mẹ tôi người đàn, người hát nhớ lại những kỷ niệm thời học trò và thời đi lính của họ.

 

 Tôi từ nhỏ có nghe những Phạm Duy, Ngô Thuỵ Miên, Anh Bằng v.v... nhưng không mấy hiểu, nhưng việc sinh hoạt văn nghệ "cây nhà lá vườn" ấy không chỉ để lại trong tôi cảm giác yên bình vì khi đấy gia đình sẽ quây quần bên nhau sau một ngày vất vả kiếm cơm, mà còn cho tôi thấy giữa những lúc khó khăn, con người cần âm nhạc đến nhường nào để sống và vươn lên.


 

 Một trong những bài hát rất được yêu thích của Phạm Duy

 

Đến những năm cấp 1 thì tôi cũng đủ "vóc" để sờ đến cây đàn Guitar, được sản xuất những năm 70-80, dây đàn căng, cần đàn cong, rất khó khăn với một đứa trẻ, tôi được bố chỉ dán 7 nốt nhạc trên 3 ngăn đầu tiên của cây đàn, và tự tập những bài Tết Trung Thu, Con Chim Vành Khuyên.... một cách khó nhọc.

Vì bố tôi không thường xuyên ở nhà và ông cũng không hướng dẫn là mấy, nên tôi cũng sớm bỏ cuộc và chuyên qua những môn trẻ con khác.

Đến hè năm học lớp 10, anh họ tôi chuẩn bị vào Sài Gòn học, anh xách đàn qua thầy trong xóm học và chơi những bài thời Làn Sóng Xanh, và lúc đó anh đang được thầy cho tập bài Romance, tôi mê mẩn bài này, cũng như bao bạn nhỏ khác mê tiếng đàn qua bài này, cũng như những bạn mê bài Tuổi Hồng Thơ Ngây.

 

 Bài Romance hấp dẫn bao nhiêu những người đến với cây đàn Guitar

 

Vì tự học, nên quyết tâm nhiều, tôi vẫn chỉ tập được đúng có đoạn thứ nhất của bài này sau nhiều tháng luyện tập, nhưng như vậy cũng rất sướng.

Mẹ tôi biết khuyến khích con trai đi tập đàn còn hơn để cậu ta đi chơi game, nên mẹ cho tiền tôi đăng ký một lớp học Guitar của một thầy chuyên dạy Classic ở trường Trung Cấp Nghệ Thuật Đam San. Thế là cứ mỗi tuần một lần, tôi đạp xe lên đồi cách nhà khoảng 20 phút đạp xe để học.

Lớp học được sắp xếp như sau, chỉ có 1 cây Guitar duy nhất của thầy trong lớp được vang lên, các học viên đến sẽ ngồi xếp hàng đợi đến phiên mình trả bài, mỗi người có 2-3 lượt trả bài hoặc đôi khi chỉ là 1 lượt nếu đã nhuyễn bài trước, thầy cho bài mới, hướng dẫn vài kỹ thuật trong 10-15 phút, và đi về.

Cách đây gần 20 năm, 1 tuần học 1-2 buổi, 1 tháng như vậy là 50k, số tiền này thực sự không hề nhỏ, vì đó là thời ổ bánh mì, tô phở buổi sáng chỉ mới nằm ở mức giá từ 1000 - 5000 đồng. Tôi vẫn nhớ cách đây mười mấy năm, khi vào Sài Gòn ăn cơm ở Gò Vấp chỉ mới có giá 4000 đồng/phần cơm đầy đủ thơm ngon, ở Quận 10 là 5000, ai ăn sang thì 7000.

Học được theo giáo trình Carulli (hồi đó chỉ có duy nhất giáo trình này cho phần cơ bản) được đến bài 18-20 thì tôi nghỉ và tự học từ đó.

Tôi có đám bạn chơi chung, đúng lúc Internet xuất hiện thì trong nhóm có một bạn nhà có điều kiện, ba mẹ bắt Dial-Up (Internet qua dây điện thoại) về nhà) và chú bạn chơi Guitar Lead (Electric Guitar) trong 1 band nhạc đám cưới nên bạn tập rất nhanh, thời gian đầu bạn tìm ra Tab để tập nhưng bạn không cho chúng tôi biết, mà muốn bài nào thì bạn sẽ chỉ cho bài đó.

Đến lúc đó thì chúng tôi bắt đầu nghe nhạc Bất Hủ, những bài Yesterday (The Beatles), Now And Forever & Right Here Waiting For Your (Richard Marx), Hello (Lionel Richie) Goodbye (Air Supply), và trong nhóm có bạn bắt đầu nghe Rock Ballad và chia sẻ nghe cùng, để chúng tôi biết đến ban đầu là When The Children Cry, Don't Cry, November Rain, Hotel California v.v...

 Một trong những tác phẩm Acoustic Guitar đầu tiên tôi tập hoàn chỉnh


Vì không có nền tảng nên tôi khó để tập hoàn chỉnh hết bài, tôi vẫn không biết cách vừa nghe nhạc vừa tập theo, mà sau đó phải tìm đến phương pháp là Thị Tấu theo tab, Internet Cafe lúc này rất phát triển, và tôi đã tốn rất nhiều công sức tiền bạc, thời gian để học hỏi cách in và tập nhạc từ tab, với rất nhiều bản nhạc vì không hiểu kỹ thuật vi tính nên bị in sai, bỏ rất nhiều và làm lại.

Vì không có ai hướng dẫn nên tôi thích bài nào tập bài đó, đó là một cách tập tai hại, vì tập bài mình thích thì không đủ kỹ thuật, nên tập được một phần là nản không biết làm sao để tập tốt, bỏ qua bài khác thì lại bỏ, rốt cuộc không tập được bài nào cả, và dù có in cả trăm bài tập rồi để đó.

Năm lớp 10 tôi có vào band của trường để tập luyện, nhưng có quá nhiều cây Guitar rồi, nên tôi được thầy khuyên chuyển qua chơi trống, học trống được vài hôm thì thầy dạy trống của tôi mất đột ngột nên tôi lại không đi tiếp với bộ môn này, sau đó thầy phụ trách band nhạc chuyển công tác, nên band cũng tan rã.

Từ thời phổ thông, tôi cố gắng hoà nhập với môi trường học tập nhưng không được, có một lần tôi thử tham gia hội văn nghệ do trường tổ chức nhưng tác phẩm bị từ chối, vì nó... là tác phẩm cổ điển và không phù hợp, vì văn nghệ lúc đó ưa chuộng nhảy múa và ca hát (mà bây giờ cũng vậy), không ai có thời gian để lắng nghe một bản nhạc cổ điển.

Trước khi lên đại học, ở VN xuât hiện 2 diễn đàn lớn về Guitar, đó là phần Nhạc Cụ - Kỹ Thuật của diễn đàn Trái Tim VN Online - một trong những diễn đàn lâu đời và lớn nhất từ trước đến nay của người Việt, và diễn đàn Việt Guitar, tập hợp những con người thế hệ đầu tiên của Việt Nam tự học Guitar thông qua.... Internet và Forum.

Khi vào SG, tôi trở thành thành viên nhỏ tuổi nhất tham gia từ đầu với các anh, tổ chức offline hàng năm, tập hợp ra mười mấy tiết mục "Cây nhà lá vườn" rất nhiều lỗi, đôi khi người lên biểu diễn phải xin lỗi khán giả tới lần thứ 3 vì run quá hoặc lỗi nhiều quá phải đánh lại từ đầu cho trơn tru, nhưng thời đó rất vui, có những mối thân tình còn đến bây giờ, ví dụ như anh Thạch Sơn bây giờ là Founder của Fang Pub, thời đó cả đám còn kéo nhau đến nhà thầy Châu Đăng Khoa (clb Phú Nhuận) để học đàn và có người còn tự tin bảo tập không thua gì... sinh viên nhạc viện, hehe. Thời kỳ offline đầu tiên, Thái Trinh được một bạn nam dẫn đi đến hội, cô bé lúc này mới học cấp II xong còn rất mới, chưa biết chơi Guitar, nhưng đã có giọng hát trong trẻo, thú vị, thường xuyên sau đó cô tham gia offline với nhóm và đã tự đàn tự hát, cô nổi tiếng sau đó với bài Cover lại của Lenka - The Show.

 

Rồi anh em cũng thưa dần, tôi vì vào học trường BK nhiều bài vở, nên cũng bỏ dần, sau đó thì chúng tôi đi học Quân sự, đó là dịp các bạn được sống trong môi trường "Cắm trại" thật sự dù những tiết học quân sự rất chán, nhưng tối chúng tôi xách đàn Guitar đi khắp các nơi và đàn hát, thời này, chúng tôi hát những bài "Underground" rất nhiều và các bài làn sóng xanh, các bài của "Khỉ Già Đà Nẵng" có rất nhiều bài của bạn được ca sĩ nổi tiếng hát và truyền tai nhau trong giới sinh viên, những bài mà do thành viên tham gia diễn đàn Việt Guitar sáng tác, sinh viên, các bạn cùng lớp tôi rất thích. 

 Một trong những tác phẩm nổi tiếng của "Khỉ Già Đà Nẵng" được các ca sĩ nổi tiếng hát đi hát lại và trở thành bài hit lớn.


Khoa chúng tôi không có nữ, gần như cả trường không có nữ, nên chúng tôi thường giả vờ đàn hát ở khu vực gần khu của đại học Luật gần đó, và nữ trong đó thì rất nhiều (thì so với BK là vậy).

Đó là thời gian sống trong âm nhạc duy nhất mà tôi phải thường xuyên "đứng trên sân khấu" dù kinh nghiệm chơi đàn không mấy là tốt, nhưng sinh viên họ có lẽ không cần nhiều đến vậy, họ cần những kỷ niệm đẹp và mọi thứ đều đúng như vậy.

Khi kết thúc kỳ học, chúng tôi trở về trung tâm và gần như nghỉ học dần dần và chia cách không còn giữ liên lạc nhiều cho đến hôm nay, nhiều bạn tôi nghỉ học từ năm nhất, tôi nghỉ học từ đầu năm 2 và bắt đầu đi làm, đặt câu hỏi về cuộc đời mình.

Tôi đi làm nhiều năm từ bán hàng, bảo vệ, dạy thêm, phát tờ rơi, phục vụ, và rồi ổn định với công việc Marketing, qua nhiều công ty nhỏ, rồi cũng bị lừa đảo, xù lương, rồi tìm được một vài công ty tốt, 2 năm làm Huấn Luyện Viên hỗ trợ cho các khoá học của một công ty chuyên về Đào Tạo, tôi làm ở Ogilvy - 1 công ty quảng cáo của Mỹ, sau đó về làm VNG ở bộ phận Branding và không mấy thành công, sau đó team này cũng tan rã.

Sau khi nghỉ VNG, tôi bắt đầu dạy Guitar vì thấy một cậu em trong nhà cũng dạy Guitar và kiếm được học viên dù cậu ấy cũng chỉ dạy vài thứ nho nhỏ nhưng có lẽ tôi đoán cũng có kết quả, và học viên họ cũng vui.

Ban đầu còn nặng tính nghề nghiệp, tôi ứng dụng rất nhiều kiến thức và kỹ thuật trong ngành Marketing và ngành Đào Tạo Kỹ Năng Sống, tôi còn dùng giáo trình tiếng Anh tự soạn, tham khảo những giáo trình phổ biến trên Internet.

Sau dần tôi thấy phải dùng tiếng Việt ở những chỗ cần tiếng Việt, và có thể xen kẽ thuật ngữ tiếng Anh để người học, ban đầu giáo trình còn soạn theo slide dạng quen với việc "presentation" ở công ty quảng cáo, tôi dần dần mới học dùng để tạo ra giáo trình không vay mượn, không chắp vá.

Nhờ giỏi quan sát và có nền tảng tốt về công tác huấn luyện trước đó, cộng thêm khả năng tư duy giải quyết vấn đề từ nghề Marketing, tôi xác định đúng và ngay từ đầu định giá sản phẩm, phân bổ nguồn lực, cũng như cải tiến quy trình nhanh chóng, và dù không học Sư Phạm hay là Âm nhạc chính quy, tôi cũng tự mày mò tìm ra con đường đi riêng cho bản thân mình trong lĩnh vực này.

Ban đầu chỉ với một suy nghĩ đơn giản "Mình có thể làm tốt điều này hơn rất nhiều người khác và mang lại giá trị cho khách hàng nhiều và đúng, tại sao mình không làm?".

Cho tới bây giờ vẫn có rất nhiều bạn hỏi rằng không có năng khiếu có học được đàn không. Tôi là người không có nhiều năng khiếu trong việc học và thực hành âm nhạc và không có may mắn ngay từ đầu là đi thẳng một con đường như nhiều người khác, tôi đã phải kiên trì nhiều hơn là thông minh để tiếp thu kiến thức, kỹ năng âm nhạc, tôi chỉ là một học viên có sức học trung bình, và tiếp thu vừa đủ.

Trong âm nhạc, đối với nhiều người năng khiếu là rất quan trọng, nhưng đối với tôi, năng khiếu chỉ là điều kiện đủ, và là điều kiện cuối cùng để phân biệt người KHÁ-GIỎI với người XUẤT SẮC mà thôi, nếu bạn không cần có mục tiêu trở thành thiên tài, hay trở thành top 1 thế giới, thì tôi nghĩ có lẽ bạn cần xem xét nền tảng khác của bản thân hơn là cứ mãi vướn vào định kiến phải có năng khiếu mới học được.

Sau nhiều năm tự "lăn lộn" và xem qua nhiều giáo trình, cùng học với thầy giỏi từ Canada, Mỹ và Việt Nam, tôi nhận thấy rằng ở Việt Nam vẫn chưa có cách dạy Guitar đúng, đặc biệt là cho các em nhỏ, tỷ lệ thành công rất thấp, thấp hơn nhiều so với Piano, Piano và Violin thì có người dạy và giáo trình rất hay, không chỉ tôi ngạc nhiên, mà thầy tôi nhiều năm làm việc trong lĩnh vực giáo dục âm nhạc ở nhiều nơi trên thế giới, thầy cũng ngạc nhiên vì sao lại như vậy, dù người học Guitar, người chơi rất đông nhưng tỷ lệ thành công thấp, tức là công sức bỏ ra đó chưa được xứng đáng, do giáo trình hay do hệ thống nào đó mà có khoảng cách giữa "đầu vào" và "đầu ra", rất nhiều người học nhưng rất ít có kết quả tương đối.

Tôi nghĩ với các bạn mới đi học, điều quan trọng nhất khi các bạn chơi một nơi để đi học là bạn phải biết chắc chắn rằng giáo trình của nơi đó chính là do người đứng lớp viết ra, và giảng dạy nó. Trừ những giáo trình kinh điển như Carrulli hay Cascassi đã mấy trăm năm, thì người dạy không cần phải là người viết ra mà đã có hệ thống từ bao lâu rồi, nhưng nếu một người dạy mà đi vay mượn giáo trình của chỗ khác, thì không chắc là người đó hiểu hết những gì họ dạy, không thể hiện được hết sức mạnh của giáo trình, khi đó giáo trình lại trở thành xiềng xích buộc năng lực sư phạm của người dạy lại và khiến cho học viên bị chậm tiến, không hoàn chỉnh, không bài bản.

Hiện tôi đang theo học chương trình chính quy đầu tiên ở trương Soul, theo giáo trình của Trinity College - Classical Guitar, tôi thấy nếu học để thi thì lại là một quá trình rất khác nữa, và quá trình này khó gấp nhiều lần so với học giải trí thông thường, vì vậy đây chỉ có thể là lựa chọn của những bạn mà có xu hướng phần nhiều là theo nghề nghiệp này, giảng dạy hoặc biểu diễn.

 

 Ở cấp độ tôi đang luyện tập, thông thường sẽ mất khoảng 1-2 tháng để hoàn thiện kỹ thuật "tạm chấp nhận được" nếu mỗi ngày luyện tập từ 1-2 tiếng đồng hồ liên tục để chơi được một đoạn nhạc nhỏ được đánh dấu trong hình.



Những giáo trình online thì học được, nhưng không có tính hệ thống, mỳ ăn liền và chủ yếu vẫn xoay quanh những vấn đề đơn giản, kỹ thuật cơ bản, vì rất khó để làm một video công phu để người học từ căn bản đến nâng cao theo dõi được từ đầu đến cuối, và dù là tốn công sức cho việc biên soạn như vậy, cũng chưa chắc có khán giả quan tâm, hầu hết người học online đều lười, muốn làm được ngay sau vài buổi tập, nên ít ai chịu đầu tư nghiêm túc làm giáo trình bài bản. Giáo trình online dành cho những bạn tự học và không có mục tiêu cụ thể gì, và học chơi chơi, hoặc là những bạn đã nắm được căn bản rồi muốn học những kỹ năng cơ bản như đệm hát đa dạng hơn, hay là tập một vài kỹ thuật trung cấp nhưng không quá khó. Với người mới, học online có thể tiết kiệm tiền, nhưng công sức thì không tiết kiệm, có khi còn phung phí hơn vì rất dễ nản, dễ bỏ cuộc.

Tóm lại một chút, là tôi cũng là người gặp nhiều khó khăn trong việc tập luyện và phải thử và sai rất nhiều trước khi có thể chia sẻ với các bạn những phương pháp đúng, thuận tiện, dễ dàng, và tôi cũng không phải là ngươi có năng khiếu, vì vậy bạn cũng cố gắng xoá bỏ định kiến phải có năng khiếu mới học nhạc được đi, vì định kiến đó có thể sai rất nhiều với nhiều người.

Và tôi nghĩ là nên học mới những mục tiêu đơn giản cụ thể, là chơi 1 bài nào đó trong 10-12 buổi học, sau đó cứ tính theo 12 buổi học (là 1 học kỳ) để mình đạt được mục tiêu cục thể để biết được mình có thực sự tiến bộ hay không.

Với mức cơ bản thì cần học 1-2 học kỳ là ổn để nắm mỗi tuần 1 buổi 60 phút và về nhà tự luyện tập mỗi ngày 30 phút trở lên.

Với mức trung cấp thì học 2-3 học kỳ, mỗi tuần 1 buổi 60 phút hoặc đôi khi có thể 2 buổi, về nhà luyện tập mỗi ngày 60 phút trở lên.

Với mức nâng cao thì học 3 học kỳ trở lên, mỗi tuần học 2-3 buổi 60 phút và tập mỗi ngày có thể từ 2 đến 3 tiếng để mới thấy sự tiến bộ sau 1 vài tháng luyện tập.

Hầu hết mọi người chưa biết gì chỉ cần học để đạt mức 1 là đủ rồi cho việc giải trí, thư giãn, trò chuyện vui chơi với bạn bè, rồi sau đó tự xem xét là có cần học nâng cao hay không.

Việc học gì cũng có cái khó khăn riêng cả, những người học được có kết quả một môn thường sẽ học thành công những môn khác, vì thế nếu bạn lâu rồi chưa có cảm giác học thành công một kỹ năng, mà bạn quyết định học Guitar và Ukulele để "khởi động lại" sự tự tin của mình, thì hãy quyết tâm kiên trì một lần học cho có kết quả.

Không phải năng khiếu mà vấn đề là tâm trí, thái độ thong thả, thoải mái, không vướng bận gì, tập và không quá mong cầu mãnh liệt phải có kết quả ngay, mà cứ ung dung tự tại, cho bài tới đâu cố gắng hoàn thành tới đó, khi đi một chặng đường rồi bạn mới dừng lại xem mình đã đạt được những gì, chứ không nên hôm nay tập hít đất vừa xong thì soi lại xem cơ ngực có lên không thì nó không lên đâu ạ, bạn không thể thấy bằng mắt thường sự tiến bộ hàng ngày của bản thân, mà hãy cho sự tiến bộ là một hạt mầm của một cây xanh, hãy kiên nhẫn từng ngày để chăm bón, phun tưới, đến một thời gian nhìn lại nó sẽ thành một cây hoa, người ngoài thì nghĩ bạn có một cây hoa, nhưng thực chất chỉ có bạn mới biết nó là một hạt giống, rồi thành một cành nhánh rồi mới nở hoa, bạn biết từng ngày, còn người ta chỉ thấy kết quả của sự kiên trì đó mà thôi.

Tôi có thể không giỏi biểu diễn, hay chơi đàn như nhiều nghệ sĩ không chuyên và chuyên nghiệp khác, nhưng tôi đã không chọn đó là công việc của mình, mà tôi đã chọn công việc giảng dạy vì tôi biết kiến thức, kinh nghiệm và kỹ năng của bản thân trong nhiều năm trui rèn giúp tôi trở thành một người giảng dạy tốt bậc nhất, chứ không phải một nghệ sĩ hàng đầu.

Tôi rất tiếc là tính cách của tôi không dành nhiều thời gian để "biểu diễn" hay mỗi ngày đến lớp là phải truyền cho bạn một bài nhạc có cảm hứng ngay để bạn tập, mà cảm hứng của các bạn chính là hãy xem những video, audio của những người đã học trước hoàn thành khoá học và gửi bài cuối khoá, đó mới chính là động lực tốt nhất để bạn noi theo, vì đó là những người hoàn toàn giống như bạn, khởi đầu như bạn, xuất phát điểm thậm chí còn thua bạn, có bạn còn bỏ cuộc 1 vài lần rồi mới quay lại học đầy đủ và mới thành công.

Vì vậy, nếu bạn có một tâm trí lành mạnh, bền vững, điềm tĩnh, bình an, và một đôi tay không tật nguyền, thì không có lý do gì bạn lại không thành công ít nhất có kết quả trong 1 khoá học Guitar hay Ukulele, hay bất cứ nhạc cụ, kỹ năng nào khác.

Hãy vứt bỏ hết những thứ "gánh nặng" không đáng có và hãy tập luyện ngay từ bây giờ, đều đặn mỗi ngày và không cần vừa đi vừa nhìn lại xem đã đi được bao xa, mà hãy cứ đi một quãng đường 12 buổi rồi chỉ ngoái đầu nhìn một lần thôi, và tiếp tục con đường mình đã chọn để hoàn thành một trong những mục tiêu trong "to-do-list" quan trọng trong cuộc đời bạn.

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload

Featured Posts

Lớp Guitar & Ukulele - Phú Nhuận (Gia Định) 2020

June 25, 2018

1/2
Please reload

Recent Posts
Please reload

Search By Tags
  • Kho nhạc để học viên nghe
  • Kết quả các bài cuối khoá
  • LV G&U Page
  • Học Guitar & Ukulele online miễn phí

Phú Nhuận, Gò Vấp, Tân Bình, Q.3, Q.1

128 Hồng Hà, P9, Phú Nhuận

levu.acoustic@gmail.com

This site was designed with the
.com
website builder. Create your website today.
Start Now